آموزش فرمان بمان به سگ در ۶ مرحله؛ از چند ثانیه تا محیط شلوغ

آموزش فرمان بمان به سگ یکی از مهم‌ترین تمرین‌های فرمان‌پذیری است؛ زیرا به سگ یاد می‌دهد تا زمان دریافت اجازه، موقعیت خود را حفظ کند. این مهارت هنگام باز کردن در، پیاده شدن از خودرو، عبور افراد، آماده کردن غذا، بستن قلاده و حضور در محیط‌های عمومی کاربرد دارد.

هدف از فرمان بمان این نیست که سگ را برای مدت طولانی در جای خود نگه داریم. سگ باید ابتدا چند ثانیه ماندن را در محیطی آرام یاد بگیرد و سپس مدت، فاصله و حواس‌پرتی به‌تدریج افزایش پیدا کنند.

در این مقاله، تمرین را از ماندن یک‌ثانیه‌ای در کنار شما شروع می‌کنیم و قدم‌به‌قدم به افزایش زمان، دور شدن مربی و تمرین در محیط‌های مختلف می‌رسیم.

در آموزش فرمان بمان، موفقیت‌های کوتاه و پی‌درپی بسیار مؤثرتر از یک تمرین طولانی و دشوار هستند.

اگر می‌خواهید فرمان بمان را در کنار سایر مهارت‌های پایه و پیشرفته دنبال کنید، از مسیر جامع آموزش سگ در همیارپت شروع کنید.

فرمان بمان دقیقاً چه معنایی دارد؟

فرمان «بمان» به سگ می‌آموزد موقعیت فعلی خود را حفظ کند تا زمانی که یکی از این دو اتفاق بیفتد:

• شما به کنار او برگردید و پاداش بدهید.
• کلمه آزادسازی مشخصی مانند «آزاد» را اجرا کنید.

اگر سگ در حالت نشسته فرمان را دریافت کرده است، باید همان حالت نشسته را حفظ کند. اگر تمرین از حالت خوابیده شروع شده، تغییر وضعیت از خوابیده به نشسته نیز پایان رفتار محسوب می‌شود؛ حتی اگر سگ از محل خود دور نشده باشد.

در مراحل ابتدایی، هدف فقط حفظ موقعیت برای چند ثانیه است. پنهان شدن مربی، خروج از اتاق یا ماندن طولانی مربوط به مراحل پیشرفته‌تر هستند.

تفاوت فرمان بمان و صبر کن چیست؟

بعضی مربیان برای هر دو مفهوم از یک کلمه استفاده می‌کنند؛ اما برای جلوگیری از سردرگمی می‌توان میان آن‌ها تفاوت قائل شد:

• بمان: همان موقعیت و محل را تا فرمان آزادسازی حفظ کن.
• صبر کن: فعلاً حرکت نکن، اما ممکن است لحظاتی بعد اجازه حرکت یا عبور دریافت کنی.

برای مثال، «بمان» می‌تواند برای حفظ موقعیت روی تشک استفاده شود؛ درحالی‌که «صبر کن» ممکن است پیش از عبور از در یا پیاده شدن از خودرو کاربرد داشته باشد.

این تفکیک اجباری نیست. مهم‌ترین مسئله این است که هر کلمه برای سگ تعریف ثابت و مشخصی داشته باشد و تمام اعضای خانواده از همان تعریف استفاده کنند.

پیش‌نیاز آموزش فرمان بمان چیست؟

بهتر است سگ پیش از شروع این تمرین بتواند با یک نشانه مشخص بنشیند یا بخوابد. برای سگ‌های تازه‌کار، شروع از حالت نشسته معمولاً ساده‌تر است.

اگر سگ هنوز فرمان نشستن را به‌درستی اجرا نمی‌کند، ابتدا راهنمای آموزش فرمان بشین به سگ را تمرین کنید.

علاوه بر آن، سگ باید با دریافت پاداش و یک مارکر مانند کلیکر یا کلمه «Yes» آشنا باشد. مارکر به او نشان می‌دهد دقیقاً کدام لحظه و کدام رفتار صحیح بوده است.

وسایل لازم برای آموزش فرمان بمان

• تشویقی‌های کوچک و خوش‌خوراک
• کلیکر یا یک مارکر کلامی
• محیطی آرام و بدون حواس‌پرتی
• قلاده یا هارنس مناسب
• بند معمولی برای تمرین در محیط بیرون
• تشک یا زیرانداز مشخص در صورت نیاز

تشویقی را داخل کیف یا جیب قرار دهید و فقط پس از اجرای صحیح رفتار بیرون بیاورید. نمایش دائمی خوراکی ممکن است باعث شود سگ فقط با دیدن آن در جای خود بماند.

سه عامل اصلی در آموزش فرمان بمان

سختی این تمرین با سه عامل تغییر می‌کند:

در آموزش حرفه‌ای معمولاً از این سه عامل با عنوان سه D یاد می‌شود: Duration، Distance و Distraction.

قانون مهم این است که در هر مرحله فقط یکی از این عوامل را دشوارتر کنید. اگر هم‌زمان مدت ماندن را زیاد کنید، از سگ دور شوید و حواس‌پرتی جدیدی اضافه کنید، احتمال شکست تمرین بسیار بالا می‌رود.

آموزش فرمان بمان به سگ در ۶ مرحله

مرحله اول: کلمه آزادسازی را آموزش دهید

پیش از اضافه کردن فرمان بمان، باید مشخص کنید این رفتار چگونه تمام می‌شود. یک کلمه کوتاه مانند «آزاد»، «تمام» یا «OK» انتخاب کنید.

برای آموزش کلمه آزادسازی:

1. از سگ بخواهید بنشیند.
2. پس از یک لحظه، کلمه «آزاد» را بگویید.
3. کمی به عقب یا کنار حرکت کنید تا سگ از وضعیت خارج شود.
4. حرکت او را تحسین کنید.

کلمه آزادسازی به سگ می‌فهماند که دیگر لازم نیست موقعیت قبلی را حفظ کند. بدون این نشانه، سگ مجبور می‌شود خودش تصمیم بگیرد چه زمانی تمرین تمام شده است.

از چند کلمه متفاوت مانند «برو»، «باشه»، «تمام شد» و «ولش کن» استفاده نکنید. یک نشانه ثابت انتخاب کنید.

مرحله دوم: ماندن یک تا دوثانیه‌ای را بسازید

سگ را در حالت نشسته قرار دهید. کف دستتان را مانند علامت توقف روبه‌روی او بگیرید و فقط یک‌بار بگویید: «بمان».

یک ثانیه صبر کنید. اگر سگ همان موقعیت را حفظ کرد:

1. رفتار را با کلیکر یا کلمه تأیید مارک کنید.
2. درحالی‌که سگ هنوز نشسته است، پاداش را به او بدهید.
3. پس از آن کلمه «آزاد» را اجرا کنید.

در شروع تمرین از سگ فاصله نگیرید. کنار او بمانید و فقط حفظ موقعیت برای یک یا دو ثانیه را پاداش دهید.

پاداش باید زمانی داده شود که سگ هنوز در وضعیت موردنظر قرار دارد. اگر ابتدا بلند شود و سپس تشویقی بگیرد، ممکن است بلند شدن نیز بخشی از زنجیره رفتار شود.

پس از چند تکرار موفق، مدت را از یک ثانیه به دو و سپس سه ثانیه افزایش دهید. سرعت پیشرفت باید با عملکرد سگ هماهنگ باشد.

مرحله سوم: مدت ماندن را تدریجی افزایش دهید

وقتی سگ می‌تواند چند ثانیه در کنار شما بماند، مدت را به‌تدریج بیشتر کنید. لازم نیست زمان هر تکرار از تکرار قبلی طولانی‌تر باشد.

برای مثال، می‌توانید این الگو را اجرا کنید:

• ۳ ثانیه ماندن و پاداش
• ۵ ثانیه ماندن و پاداش
• ۲ ثانیه ماندن و پاداش
• ۷ ثانیه ماندن و پاداش ویژه
• ۴ ثانیه ماندن و آزادسازی

ترکیب زمان‌های کوتاه و بلند باعث می‌شود سگ نتواند زمان پایان تمرین را پیش‌بینی کند و برای مدت طولانی تحت فشار قرار نگیرد.

در این مرحله هنوز کنار سگ بمانید. وقتی هدف افزایش زمان است، فاصله و حواس‌پرتی را ثابت نگه دارید.

مرحله چهارم: فاصله گرفتن از سگ را شروع کنید

پس از موفقیت در بخش مدت، می‌توانید فاصله را اضافه کنید. سگ را بنشانید، فرمان بمان را اجرا کنید و فقط نیم‌قدم به عقب بروید. بلافاصله به کنار او برگردید، مارک کنید و در همان محل پاداش بدهید.

روند پیشنهادی افزایش فاصله:

1. انتقال وزن بدن به عقب
2. نیم‌قدم فاصله
3. یک قدم فاصله
4. دو قدم فاصله
5. چند قدم در جهت‌های مختلف
6. حرکت کوتاه در اطراف سگ

در تمرین‌های اولیه، پس از هر بار فاصله گرفتن به کنار سگ برگردید. سگ را برای دریافت پاداش به سمت خود صدا نزنید؛ زیرا هدف این است که ماندن در محل را یاد بگیرد، نه تبدیل فرمان بمان به تمرین فراخوانی.

اگر هنگام برداشتن قدم اول بلند شد، فاصله فعلی برای او زیاد است. دوباره کنار سگ قرار بگیرید و فقط انتقال وزن یا نیم‌قدم را تمرین کنید.

مرحله پنجم: حواس‌پرتی‌های کنترل‌شده اضافه کنید

وقتی سگ در فاصله و مدت کوتاه عملکرد قابل قبولی پیدا کرد، حواس‌پرتی‌های ساده را اضافه کنید. محرک باید در ابتدا آن‌قدر ضعیف باشد که سگ همچنان بتواند موفق شود.

نمونه‌هایی از حواس‌پرتی‌های تدریجی:

• حرکت آرام یک دست
• برداشتن یک قدم به کنار
• نشستن و بلند شدن مربی
• قرار گرفتن اسباب‌بازی روی زمین با فاصله
• عبور آرام یکی از اعضای خانواده
• باز و بسته شدن آرام در
• صدای کم‌حجم در پس‌زمینه
• تمرین در حیاط یا راهروی خلوت

پس از اضافه کردن یک حواس‌پرتی جدید، مدت و فاصله را کاهش دهید. برای مثال، اگر سگ در خانه ۲۰ ثانیه می‌ماند، در محیط جدید تمرین را دوباره از چند ثانیه شروع کنید.

اگر سگ از جای خود بلند شد، او را دعوا نکنید. بدون عصبانیت تمرین را بازنشانی کرده و سطح حواس‌پرتی را کاهش دهید.

مرحله ششم: تمرین را به موقعیت‌های واقعی منتقل کنید

در مرحله آخر، فرمان بمان را در موقعیت‌هایی تمرین کنید که در زندگی روزمره کاربرد دارد؛ اما همچنان ایمنی و سطح آموزشی سگ را در نظر بگیرید.

موقعیت‌های مناسب عبارت‌اند از:

• هنگام بستن قلاده
• پیش از قرار دادن ظرف غذا
• هنگام باز شدن در خانه
• پیش از پیاده شدن از خودرو
• هنگام عبور فردی از کنار سگ
• پیش از پرتاب اسباب‌بازی
• زمان ورود مهمان
• تمرین روی تشک یا محل استراحت

در موقعیت‌های مرتبط با در، خیابان یا خودرو فقط به اجرای فرمان اعتماد نکنید. قلاده، بند و موانع فیزیکی ایمن باید همچنان استفاده شوند.

چگونه مدت فرمان بمان را افزایش دهیم؟

برای افزایش مدت، از تغییرات کوچک استفاده کنید. اگر سگ در پنج ثانیه موفق است، مستقیماً زمان را به یک دقیقه نرسانید.

یک نمونه برنامه ساده:

برای ماندن‌های طولانی‌تر می‌توانید پیش از پایان تمرین، چند بار در همان محل به سگ پاداش بدهید. این کار به او نشان می‌دهد که حفظ موقعیت همچنان رفتار موردنظر است.

سگ نباید مجبور شود برای دریافت پاداش تا پایان یک بازه طولانی صبر کند. به‌خصوص در مراحل ابتدایی، پاداش‌های میانی می‌توانند کیفیت رفتار را حفظ کنند.

چگونه از سگ فاصله بگیریم؟

دور شدن از روبه‌روی سگ برای بسیاری از سگ‌ها ساده‌تر از پشت کردن و دور شدن است. ابتدا روبه‌روی او عقب بروید و سپس به‌تدریج حرکات دشوارتر را اضافه کنید.

ترتیب پیشنهادی:

• نیم‌قدم رو به عقب
• یک قدم رو به عقب
• دو قدم رو به عقب
• یک قدم به سمت راست یا چپ
• حرکت کوتاه مورب
• نیم‌چرخش بدن
• پشت کردن برای یک لحظه
• حرکت کوتاه در اطراف سگ

خروج از دید، یک مرحله پیشرفته است و نباید زود انجام شود. پیش از آن، سگ باید بتواند با وجود حرکت و پشت کردن کوتاه شما، آرام در محل خود بماند.

آیا هنگام فرمان بمان باید از سگ دور شویم؟

خیر. فاصله گرفتن فقط یکی از بخش‌های پیشرفته تمرین است. سگ ابتدا باید مفهوم حفظ موقعیت را درحالی‌که شما کنار او هستید یاد بگیرد.

اگر از همان جلسه اول چند متر دور شوید، احتمالاً سگ برای دنبال کردن شما بلند می‌شود. این اتفاق نشان‌دهنده لجبازی نیست؛ تمرین هنوز برای او قابل‌فهم نشده است.

چرا نباید سگ را از فرمان بمان صدا بزنیم؟

در مراحل ابتدایی بهتر است همیشه به کنار سگ برگردید، پاداش بدهید و سپس او را آزاد کنید. اگر هر بار از فاصله دور او را صدا بزنید، سگ ممکن است منتظر فراخوانی بماند و پیش از شنیدن کلمه، به سمت شما حرکت کند.

بعد از تثبیت کامل هر دو مهارت، گاهی می‌توان از حالت بمان، فرمان بیا را نیز اجرا کرد؛ اما این تمرین باید جداگانه و کنترل‌شده باشد.

برای آموزش تخصصی بازگشتن سگ، راهنمای آموزش فرمان بیا به سگ را مطالعه کنید.

آموزش فرمان بمان به توله‌سگ

آموزش فرمان بمان به توله سگ باید بسیار کوتاه و ساده باشد. توله‌ها هنوز ظرفیت تمرکز و کنترل تکانه یک سگ بالغ را ندارند؛ بنابراین انتظار ماندن طولانی یا تمرین در محیط شلوغ منطقی نیست.

برای توله‌سگ:

• تمرین را از یک ثانیه شروع کنید.
• هر جلسه را کوتاه نگه دارید.
• از تشویقی‌های کوچک استفاده کنید.
• تمرین را روی سطح غیرلغزنده انجام دهید.
• پس از چند موفقیت، توله را آزاد کنید.
• زمان، فاصله و حواس‌پرتی را بسیار آهسته افزایش دهید.

می‌توانید تمرین را در موقعیت‌های ساده مانند چند ثانیه انتظار پیش از دریافت اسباب‌بازی یا باز شدن در اتاق انجام دهید؛ اما نیازهای طبیعی توله را به اجرای مداوم فرمان وابسته نکنید.

اگر سگ از جای خود بلند شد چه کنیم؟

بلند شدن سگ معمولاً به این معناست که یکی از عوامل تمرین بیش‌ازحد دشوار شده است. در این شرایط:

1. سگ را تنبیه یا سرزنش نکنید.
2. او را دوباره در موقعیت شروع قرار دهید.
3. مدت، فاصله یا حواس‌پرتی را کاهش دهید.
4. یک اجرای ساده و موفق ایجاد کنید.
5. پس از موفقیت، تمرین را ادامه دهید یا تمام کنید.

اگر سگ سه بار پشت سر هم شکست خورد، همان تمرین را بدون تغییر تکرار نکنید. سطح سختی را به‌وضوح کاهش دهید.

چرا سگ فقط وقتی روبه‌رویش هستیم می‌ماند؟

سگ احتمالاً حالت بدن و تماس چشمی شما را بخشی از فرمان در نظر گرفته است. باید تغییرات کوچک در وضعیت بدنی را جداگانه تمرین کنید.

برای مثال:

• یک لحظه نگاهتان را از سگ بردارید.
• بدنتان را کمی به یک سمت بچرخانید.
• یک قدم جانبی بردارید.
• برای یک لحظه پشتتان را نیمه‌کامل کنید.
• پس از هر موفقیت به حالت قبلی برگردید و پاداش دهید.

پشت کردن کامل و دور شدن نباید اولین تغییر تمرین باشد.

چرا سگ در خانه می‌ماند اما بیرون نه؟

محیط بیرون دارای بوها، صداها، افراد و حیوانات بیشتری است. فرمانی که در خانه یاد گرفته شده، باید در محیط‌های جدید دوباره با سطح ساده‌تر تمرین شود.

در فضای باز:

• از بند و هارنس مناسب استفاده کنید.
• محیط خلوتی انتخاب کنید.
• فاصله خود از سگ را کاهش دهید.
• مدت ماندن را کوتاه کنید.
• از پاداش ارزشمندتری استفاده کنید.
• فاصله سگ از محرک‌ها را بیشتر کنید.

انتظار نداشته باشید عملکرد ۳۰ثانیه‌ای سگ در خانه، مستقیماً در پارک شلوغ تکرار شود.

چگونه وابستگی به تشویقی را کاهش دهیم؟

در مراحل یادگیری اولیه، هر اجرای صحیح را پاداش دهید. وقتی سگ در چند محیط و شرایط مختلف فرمان را با کیفیت مناسب انجام می‌دهد، می‌توانید نوع و دفعات پاداش را متنوع کنید.

پاداش‌های قابل‌استفاده شامل موارد زیر هستند:

• تشویقی خوراکی
• تحسین کلامی
• بازی کوتاه
• پرتاب اسباب‌بازی
• اجازه عبور از در
• اجازه رفتن برای بو کشیدن
• آزاد شدن برای ادامه فعالیت

کاهش تشویقی نباید به معنی بی‌اهمیت شدن رفتار باشد. برای اجراهای دشوار، ماندن‌های طولانی یا عملکرد خوب در محیط جدید همچنان پاداش ارزشمند در نظر بگیرید.

پس از تثبیت رفتار، مقاله پاداش متغیر در آموزش سگ به شما کمک می‌کند پاداش‌دهی را اصولی‌تر تنظیم کنید.

اشتباهات رایج در آموزش فرمان بمان

• افزایش هم‌زمان زمان، فاصله و حواس‌پرتی
• دور شدن زیاد در جلسه اول
• صدا زدن سگ از انتهای هر تمرین
• فراموش کردن کلمه آزادسازی
• پاداش دادن پس از بلند شدن سگ
• تکرار چندباره کلمه «بمان»
• جلسه‌های طولانی و خسته‌کننده
• تنبیه سگ به دلیل ترک موقعیت
• تمرین بدون بند در محیط غیرایمن
• انتظار اجرای یکسان در خانه و فضای باز
• کاهش زودهنگام پاداش
• افزایش زمان به شکل خطی و بدون تکرارهای آسان

بسیاری از این خطاها در سایر مهارت‌ها نیز باعث کند شدن یادگیری می‌شوند. راهنمای اشتباهات رایج در آموزش سگ این موارد را با جزئیات بیشتری بررسی می‌کند.

نکات ایمنی هنگام تمرین فرمان بمان

• در نزدیکی خیابان و خودرو فقط به فرمان بمان اعتماد نکنید.
• در فضای باز از بند و هارنس مناسب استفاده کنید.
• سگ را برای تمرین در معرض گرما، سرما یا سطح ناراحت‌کننده قرار ندهید.
• برای ماندن طولانی، وضعیت جسمی، سن و توانایی سگ را در نظر بگیرید.
• سگ را درحالی‌که شما از محیط خارج می‌شوید، بدون نظارت رها نکنید.
• از فرمان بمان برای مجبور کردن سگ ترسیده به تحمل یک محرک استفاده نکنید.

اگر سگ در حضور افراد یا حیوانات دیگر دچار ترس، پرخاشگری یا واکنش شدید می‌شود، صرفاً نگه داشتن او در حالت بمان مشکل را برطرف نمی‌کند. چنین شرایطی به برنامه رفتاردرمانی متناسب نیاز دارد.

برنامه پیشنهادی هفت‌روزه برای شروع تمرین

این جدول فقط یک الگوی شروع است. اگر سگ در هر مرحله آمادگی کافی ندارد، چند روز بیشتر روی همان مهارت کار کنید. سرعت یادگیری سگ‌ها یکسان نیست.

سؤالات متداول درباره آموزش فرمان بمان به سگ

آموزش فرمان بمان را از چه سنی شروع کنیم؟

می‌توان این تمرین را از دوران تولگی آغاز کرد؛ اما مدت ماندن باید بسیار کوتاه باشد. برای توله‌سگ‌ها، یک یا دو ثانیه موفقیت ارزشمندتر از تلاش برای ماندن طولانی است.

چقدر طول می‌کشد سگ فرمان بمان را یاد بگیرد؟

سگ ممکن است مفهوم اولیه را طی چند جلسه کوتاه متوجه شود، اما اجرای مطمئن در فاصله زیاد و محیط‌های دارای حواس‌پرتی به تمرین مستمر نیاز دارد. مدت یادگیری به سن، انگیزه، محیط و سابقه آموزشی سگ بستگی دارد.

آیا باید هر بار کلمه بمان را تکرار کنیم؟

خیر. بهتر است فرمان فقط یک‌بار اجرا شود و تا زمان شنیدن کلمه آزادسازی معتبر باقی بماند. تکرار مداوم کلمه ممکن است باعث شود سگ فقط با ادامه یادآوری‌ها در محل بماند.

بهتر است تمرین را از حالت نشسته شروع کنیم یا خوابیده؟

برای بسیاری از سگ‌های تازه‌کار، حالت نشسته قابل‌فهم‌تر است. بااین‌حال، حالت خوابیده برای ماندن طولانی ممکن است راحت‌تر باشد. هر وضعیت باید ابتدا جداگانه و در سطح آسان تمرین شود.

چرا سگ بعد از گرفتن تشویقی بلند می‌شود؟

احتمالاً دریافت پاداش برای او به معنی پایان تمرین شده است. پس از دادن تشویقی، یک لحظه دیگر صبر کنید و سپس کلمه «آزاد» را بگویید. گاهی نیز در طول یک تکرار چند پاداش کوچک بدهید تا سگ یاد بگیرد دریافت خوراکی همیشه پایان رفتار نیست.

آیا می‌توان پس از فرمان بمان از اتاق خارج شد؟

خروج از دید یک تمرین پیشرفته است. ابتدا سگ باید مدت، فاصله، حرکت بدن مربی و حواس‌پرتی‌های ساده را یاد گرفته باشد. خروج از دید را از یک لحظه بسیار کوتاه شروع کنید و سریع به کنار سگ برگردید.

اگر سگ از جای خود حرکت کرد باید دوباره بگوییم بمان؟

ابتدا او را بدون تنبیه به موقعیت شروع برگردانید و تمرین را آسان‌تر کنید. تکرار همان سطح دشوار معمولاً باعث موفقیت نمی‌شود. مدت، فاصله یا حواس‌پرتی را کاهش دهید.

حداکثر مدت مناسب برای فرمان بمان چقدر است؟

یک عدد ثابت برای تمام سگ‌ها وجود ندارد. سن، سلامت جسمی، سطح آموزش، وضعیت آب‌وهوا، سطح زمین و شرایط محیط اهمیت دارند. هدف باید کاربرد عملی و حفظ رفاه سگ باشد، نه ثبت رکورد زمانی.

جمع‌بندی

آموزش فرمان بمان به سگ از حفظ موقعیت برای یک یا دو ثانیه در کنار مربی شروع می‌شود. پس از تثبیت رفتار، مدت، فاصله و حواس‌پرتی باید به‌صورت جداگانه و تدریجی افزایش پیدا کنند.

کلمه آزادسازی مشخص، پاداش دادن در محل، برگشتن به کنار سگ و ایجاد موفقیت‌های کوتاه از مهم‌ترین اصول این تمرین هستند. اگر سگ بلند شد، به‌جای تنبیه یا تکرار فرمان، سطح تمرین را کاهش دهید.

فرمان بمان یک مهارت کاربردی برای مدیریت روزمره و افزایش ایمنی است؛ اما جایگزین قلاده، بند، موانع فیزیکی و رعایت اصول ایمنی در خیابان یا کنار خودرو نمی‌شود.

سگ زمانی فرمان بمان را قابل‌اعتماد اجرا می‌کند که مفهوم آن را در زمان‌ها، فاصله‌ها و محیط‌های مختلف به‌صورت تدریجی تمرین کرده باشد.