آلرژی در سگ ها

۱۴ سال پیش وقتی جسی سگ ژرمن شپرد قبلی با مشکلات پوستی روبرو بود، به عنوان کسی که تازه از سگ‌ها نگهداری می‌کردم، تمام وجودم پر از استرس شده بود و تصور می‌کردم به بیماری خطرناکی مبتلا شده. وقتی به دوست دامپزشکم پیام دادم، بعد از سوالاتی که از من پرسید، بهم گفت به احتمال زیاد آلرژی سگی، علت این علائم بوده و هیچ جای نگرانی نیست. این تجربه نه‌تنها باعث شد اطلاعات دقیقی از آلرژی در سگ به دست بیارم، بلکه فهمیدم خیلی از انسان‌ها هم ممکنه به سگ‌ها حساسیت داشته باشن.
اگر شما هم علائمی مثل عطسه، خارش یا کهیر بعد از تماس با سگ‌تون دارید، حتما مقاله‌ی آلرژی انسان به سگ؛ علت، علائم و درمان قطعی رو بخونید.

انواع آلرژی در سگ و تفاوت آن‌ها

اولین قدم در بحث آشنایی با آلرژی در سگ‌ها بررسی انواع آلرژی‌ها هست که باعث میشه دید بهتری نسبت به این بیماری داشته و با مشکلات رایج در این زمینه آشنا بشید. سازمان دامپزشکی آمریکا هر ۱۰ سال آمار نرخ آلرژی و بیماری‌های سگ‌ها را ارائه می‌کنه که تو دهه اخیر، بیشترین گزارش‌ها به آلرژی غذایی در سگ‌ها اشاره داشت. با هم نگاهی به اصلی‌ترین انواع آلرژی انداخته و مشکلاتی که برای صاحبین ایجاد می‌کنند رو بررسی می‌کنیم.

آلرژی پوستی در سگ 

وقتی سیستم ایمنی سگ، تحت تاثیر یک عامل بیرونی قرار بگیرد، به آن درماتیت آلرژیک یا آلرژی پوستی می گویند و باعث دیده شدن دونه‌های قرمز روی پوست میشه که خارش و التهاب را به همراه دارد. سه عامل غذا، حشرات و محیط دلیل اصلی آلرژی پوستی در سگ‌ها هستن که اصلی‌ترین نشانه های بروزش لیسیدن بدن و خاراندن شدید هستند. روش های سنتی زیادی تو اینترنت برای از بین بردن آلرژی پیشنهاد میشه ولی بهترین روش استفاده از قرص های آنتی هیستامین و پیش برد روش های مطمئن علمی هست.

آلرژی تنفسی در سگها

حساسیت‌های فصلی در سگ‌ها خیلی شبیه همون روزهای بهاری و تابستونی ماست که با یه نسیم ساده، چشم‌هامون می‌سوزه، عطسه‌هامون بند نمیاد و آبریزش بینی دست از سرمون برنمی‌داره. حالا تصور کنید سگ‌ها با اون بینی حساس و دائماً فعال‌ شون، بخوان همین وضعیت رو تحمل کنن! عطسه‌های مکرر، خارش گوش، قرمزی چشم‌ها و صدای خس‌ خس موقع نفس کشیدن، از علائم رایج آلرژی تنفسی در سگ‌هاست. گاهی حتی یه پیاده‌ روی معمولی هم توی پارک مخصوصاً تو فصل‌هایی که گرده‌ گیاهان توی هوا زیاده، می‌تونه شروع علائم باشه. درخت هایی مثل توس، بلوط، چنار و صنوبر در کنار  علف‌های هرز و باغی هم تاثیر زیادی روی افزایش آلرژی دارن. 

آلرژی غذایی در سگ ها

آلرژی غذایی یکی از دلایل شایع خارش مزمن و مشکلات گوارشی در سگ‌هاست. برخلاف عدم تحمل غذایی که بیشتر مربوط به سیستم گوارشی می‌شه، آلرژی غذایی در واقع یک واکنش ایمنی به ترکیبات خاصی در غذاست، مثل پروتئین‌هایی که سال‌ها بدون مشکل مصرف شدن. این واکنش می‌تونه خودش رو به‌ صورت خارش شدید، قرمزی پوست، استفراغ، اسهال یا حتی بی‌قراری و کاهش وزن نشون بده. بعضی وقت‌ها تنها راه تشخیص دقیق، اجرای رژیم حذفی با یک منبع پروتئین و کربوهیدرات جدید و محدود برای چند هفته‌ست. نکته مهم اینه که سگ شما ممکنه حتی بعد از مدت‌ها مصرف یک غذا، به‌ طور ناگهانی به اون حساسیت نشون بده؛ برای همین هر تغییری در رفتار یا پوستش رو باید جدی گرفت و با دامپزشک مشورت کرد. جدول روبرو اطلاعات دقیقی از غذاهای آلرژیک در سگ ها ارائه می کنه که می تونه دید بهترین برای رژیم غذایی ارائه کنه

علائم آلرژی در سگ

واکنش‌های آلرژیک در سگ‌ها می‌تونن به شکل‌های مختلفی ظاهر بشن، اما بیشتر خودشون رو از طریق مشکلات پوستی و گوش نشون می‌دن. سگ‌هایی که دچار آلرژی هستن، معمولاً بیش از حد پوستشون رو می‌خارونن، لیس می‌زنن یا گاز می‌گیرن، به‌ خصوص در نواحی‌ای مثل صورت، گوش، شکم و پنجه‌ها. قرمزی، التهاب، ریزش مو و حتی ایجاد زخم‌های عفونی یا “هات‌ اسپات” هم از نشونه‌های رایجن. مهم تر از همه اینا، آلرژی می‌تونه منجر به عفونت‌های مکرر گوش، مشکلات گوارشی مثل استفراغ و اسهال، یا علائم تنفسی مثل عطسه و سرفه بشه. شناخت این نشانه‌ها می‌تونه به تشخیص زودتر و مدیریت بهتر آلرژی کمک کنه.

• مشکلات گوارشی: استفراغ، اسهال یا نفخ زیاد
• علائم تنفسی: عطسه، سرفه یا خس‌ خس
• تحریک چشم و بینی: ریزش اشک یا آبریزش بینی
• تورم: به‌ ویژه در صورت، گوش‌ها یا لب‌ها
• لیس زدن و جویدن پنجه‌ها (گاهی منجر به التهاب بین انگشتان)
• تکان دادن مکرر سر (نشانه‌ای از تحریک یا عفونت گوش)

درمان آلرژی در سگ

برخلاف باور عمومی که تصور می‌کنند برای درمان آلرژی حتماً باید به دامپزشک مراجعه کنند، تجربه من در نگهداری از سگ نشون داده همیشه نیاز نیست برای کوچک‌ترین چیز، به سگ استرس وارد کرده و پیش دامپزشک ببریم. با در نظر گرفتن رژیم غذایی مناسب و استفاده از چند داروی ساده، به راحتی امکان درمان سگ در خونه وجود داره و می‌تونیم مشکلات شایع را از بین ببریم. بر اساس تجربه‌ام می‌خوام چند تا از مهمترین درمان‌هایی که برای سگ‌های خودم تا به امروز جواب داده را با شما به اشتراک بذارم. 

درمان خانگی حساسیت به سگ

برای کاهش علائم آلرژی در سگ‌ها، چند درمان خانگی ساده و بی‌ خطر وجود داره که می‌تونه خارش، التهاب و لیس زدن‌های مکرر رو آروم کنه. اگر کسی سگ ژرمن شپرد خودم با مشکل حساسیت پوستی روبرو می شد، حمام دادنش با دمنوش‌های ولرم بابونه، کالندولا یا چای سبز باعث تسکین فوری پوست می‌شد. از طرفی هم تجربه من نشون داده سرکه سیب رقیق‌ شده (نصف سرکه، نصف آب) رو می‌تونید به‌ صورت اسپری یا برای شست‌ و شوی پنجه‌ها استفاده کنید تا خارش کم بشه. روغن نارگیل هم برای مالیدن روی پوست‌های خشک یا نواحی ملتهب خیلی مفیده و خاصیت ضد قارچ و ضد باکتری داره. وقتی بحث در مورد آلرژی غذایی باشه، اضافه کردن پروبیوتیک و روغن ماهی به رژیم غذایی می‌تونه به بهبود وضعیت پوست و کاهش التهاب کمک کنه. خودمم در بحث آلرژی‌های فصلی یا محیطی تجربه خیلی کمی داشتم، ولی تو منابع انگلیسی، مصرف مکمل‌هایی مثل کلستروم یا کورستین (نوعی آنتی‌اکسیدان گیاهی) هم پیشنهاد می‌شه.

غذای ضد آلرژی سگ

غذای ضد آلرژی سگ که در بازار به عنوان غذاهای هایپوآلرژی هم شناخته میشن، با از بین بردن ریسک آلرژی‌ها و مشکلات تلاش می‌کنن، حساسیت را به حداقل‌ میزان برسانند. این نوع غذا از پروتئین‌های خاص و کم‌ مصرف استفاده می‌کنه که سیستم ایمنی سگ اون‌ها رو به‌ عنوان ماده‌ی حساسیت‌زا (آنتی‌ژن) شناسایی نمی‌کنه، در نتیجه احتمال بروز آلرژی به حداقل می‌رسه یا کاملاً از بین می‌ره. این مدل تغذیه، انتخاب خوبی برای سگ‌هایی‌ که دچار خارش مزمن، مشکلات گوارشی یا عفونت‌های مکرر هستن و به غذاهای رایج واکنش نشون می‌دن، هست.

داروی ضد حساسیت به سگ

قبلاً هم گفتیم که آلرژی‌های سگ تقریباً شبیه به سیستم بدنی انسان است و فرایند درمانی که شما باید پیش بگیرید هم تقریبا مشابه است. دو سبک داروی ضد حساسیت آنتی هیستامینی و کورتونی که در بازار ایران به وفور پیدا میشن، بهترین راه درمانی هستند که می‌تونید برای سگ‌های خودتون انتخاب کنید. داروهای آنتی هیستامینی که معمولاً به صورت خوراکی به سگ داده میشن، شامل ستیریزین، فکسوفنادین و دیفن هیدرامین هستن که به صورت آنی، مشکلات آلرژیکی را حل می‌کنن. داروهای کورتونی که به صورت لوسیون و کرم در بازار هستن، به دلیل حساسیت بهتر است توسط دکتر تجویز بشن و به صورت دقیق و بر اساس زمانبندی بر روی پوست زده بشن. 

قرص سیتریزین برای سگ

وقتی که اوایل بهار حساسیت‌های ما اوج می‌گیرند، برای درمان از قرص سیتریزین استفاده می‌کنیم. در سگ‌ها نیز داستان به همین صورت است و از قرص سیتریزن می‌تونید برای بر طرف کردن حساسیت‌های پوستی و حتی محیطی استفاده کنید. اگر برای اولین بار می‌خواید قرص سیتریزن به سگ بدید، حتماً با مشورت دکتر این کار را انجام بدین، چون ممکنه مشکلات کبدی و کلیوی، بیماری‌های جدیدی را برای سگ شما ایجاد کند. در ازای هر کیلوگرم وزن سگ، نیم تا یک میلی‌گرم سیتریزن پیشنهاد می‌شه که مشکل حساسیت را به کلی برطرف می کنه. 

قرص هیدروکسی زین برای سگ

اگر بدن سگ شما به شدت خارش داره و با حساسیت پوستی شدیدی روبروست، قرص هیدروکسی زین دقیقاً همان درمانی است که می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان، مشکلات را برطرف کند. شما می‌تونید از هیدروکسی زین انسانی نیز برای درمان سگ خود استفاده کنید که باید دوز دارو توسط دامپزشک مشخص شود. اگر یک بار به دامپزشک مراجعه کردید و از روش استفاده، اطلاعی دقیق به دست آوردید، دفعات بعدی هم می‌تونید از همین روش برای درمان خارش استفاده کنید. 

هایپو آلرژی سگ 

غذاهای هایپو آلرژنیک یا همون هایپو آلرژی در برندهای مختلف به بازار عرضه می‌شن و دو برند Royal Canin یا Orijen از بهترین گزینه‌ها تو بازار ایران هستند که حساسیت‌های گوارشی را به حداقل می‌رسونن. غذاهای هایپو آلرژنیک از طریق فرمول کیبل طراحی می‌شن و به همین دلیل حساسیت‌های پوستی و غذایی تعداد زیادی از سگ‌ها را حل می‌کنن.

چطور آلرژی سگ را در خانه مدیریت کنیم؟

اولین بار که با مشکل آلرژی سگم روبرو شدم، فکر می‌کردم تنها راه درمان آلرژی، استفاده از دارو و روش‌های درمانی هست. ولی به صورت اتفاقی با مقاله‌ای در کشور ترکیه آشنا شدم که دلیل اصلی ایجاد آلرژی را شرایط محیط خانه می دانست و راهکارهای خیلی جالبی برای به حداقل رساندن آلرژی محیطی و پوستی اعلام کرد. استفاده از شامپوهای گیاهی و ضد آلرژیک برای سگ‌ها، خرید تصفیه هوا، تمیز نگه داشتن خانه و از همه مهمتر، عدم استفاده از گیاه‌های خاص، اولین قدم برای ایجاد فضایی ضد آلرژی برای سگ‌ها می باشد. البته استفاده از روغن ماهی و نارگیل در کنار سرکه سیب رقیق شده هم اقدام بسیار کاربردی بوده که می‌تونه مشکلات رو به حداقل برسونه.

تست و تشخیص آلرژی در سگ‌ها

اصلی‌ترین روشی که برای تشخیص آلرژی در سگ‌ها باید استفاده کنید، نگاه به تاریخچه بیماری‌های سگ است که دید کاملی نسبت به مشکلات کنونی بهتون میده. در کنار این مسئله، عوامل بالینی مثل خارش پوست، آبریزش بینی، قرمزی چشم، زخم‌های پوستی و عفونت‌های مکرر گوش به عنوان یکی از روش‌های مناسب در تشخیص آلرژی به حساب میاد. اگر هنوز نسبت به مشکلات آلرژی و حساسیت مطمئن نشدید، انجام تست‌های خونی یا استفاده از یک رژیم غذایی آزمایشی هم روش خوبی برای تشخیص آلرژی در سگ‌ها به حساب میاد. 

بهترین غذاها برای سگ‌های دارای آلرژی

بر اساس تجربه من و توصیه دامپزشکان، بهترین گزینه‌ها شامل غذاهای تجویزی با پروتئین هیدرولیزه، غذاهایی دارای ترکیبات محدود (مثل فقط سالمون و عدس)، یا غذاهایی با پروتئین‌های خاص مثل گوشت اردک یا آهو هستن. این نوع تغذیه‌ها به سیستم ایمنی سگ فرصت می‌دن که بدون تحریک شدن به تغذیه ادامه بده و علائمی مثل خارش، استفراغ یا اسهال کاهش پیدا کنه. غذاهایی بدون غلات هم برای سگ‌هایی که به گندم یا ذرت حساس هستن، انتخاب هوشمندانه‌ای به حساب میان و می‌تونن کمک زیادی به آرام شدن معده و پوست کنن. غذاهای سنتی که در رژیم غذایی سگتون استفاده می‌کنید را حتماً تو اولین فرصت کنار بذارید و تلاش کنید با استفاده از مواد پروبیوتیک یا غذاهای هایپو آلرژی روند از میان بردن حساسیت‌های غذایی را حداقل کنید.

آیا آلرژی سگ‌ها قابل درمان است یا فقط باید کنترل شود؟

تقریبا مثل انسان، آلرژی سگ غیر قابل درمان بوده و تنها با استفاده از روش‌های خانگی و یا داروهایی که پیش از این اعلام کردیم، باید برای کنترل این شرایط اقدام کنید. البته انجام بعضی از کارهای پیشگیرانه، مسیر درستی برای کنترل شرایط به حساب میاد که مشکلات بعدی مثل درمان را به حداقل می‌رسونه. 

تفاوت بین آلرژی و حساسیت در سگ‌ها

خیلی از صاحبین سگ موقع مواجهه با علائم مثل خارش، استفراغ یا اسهال، فکر می‌کنن حیوانشون دچار آلرژی شده، اما واقعیت اینه که آلرژی و حساسیت غذایی (عدم تحمل) دو موضوع متفاوت هستن. آلرژی در سگ‌ها یک واکنش ایمنی بدنه؛ یعنی سیستم ایمنی سگ به اشتباه یک ماده غذایی بی‌ ضرر (مثل پروتئین مرغ یا گوشت گاو) رو به عنوان دشمن شناسایی می‌کنه و با علائمی مثل التهاب پوست، خارش شدید، قرمزی و حتی مشکلات تنفسی بهش واکنش نشون می‌ده. اما در حساسیت یا عدم تحمل غذایی، پای سیستم ایمنی وسط نیست؛ این مشکل بیشتر به ناتوانی دستگاه گوارش سگ در هضم یا جذب یک ماده خاص مربوط می‌شه و معمولاً با اسهال، نفخ یا استفراغ خودش رو نشون می‌ده. به زبان ساده‌تر: تو آلرژی سیستم ایمنی درگیره، ولی تو حساسیت فقط دستگاه گوارشه که اذیت می‌شه.

داروهای رایج برای کاهش علائم آلرژی در سگ

داروهایی که تو جدول پیش رو براتون اعلام کردیم بر اساس سازمان دامپزشکی آمریکا مهم‌ترین گزینه‌ها جهت برطرف کردن مشکلات آلرژی سگ به حساب میان و نمونه‌های ایرانی هم در بازار به وفور پیدا میشن. 

نکاتی برای پیشگیری از بروز آلرژی در سگ

اگر بخوام تجربه خودم را با پیشنهادهای صاحبین سگ در کشورهای مختلف که در وب سایت ردیت منتشر شده بود ترکیب کنم، به چند پیشنهاد کلی برای پیشگیری بروز آلرژی می‌رسم که پیش رو اطلاعات دقیقی از تمامی این موارد آماده کرده ام. اگر فکر می‌کنید تجربه بهتر و کارآمدتری نسبت به ما دارین، جهت اطلاع رسانی حتماً در بخش کامنت‌ها تجربه خودتونو با ما به اشتراک بگذارید. 

• شستن منظم بدن سگ با شامپو ضد حساسیت برای پاک کردن آلرژن‌هایی مثل گرده و بزاق
• برس کشیدن مداوم جهت کاهش تجمع مواد حساسیت‌زا در لایه‌های مو
• تمیز کردن پنجه‌ها و شکم سگ با دستمال مرطوب مخصوص بعد از هر بار پیاده‌ روی
• جارو برقی کشیدن منظم خانه، مخصوصاً در محل خواب و بازی سگ
• شستن مرتب رختخواب، پتو و اسباب‌ بازی‌های پارچه‌ای سگ
• استفاده از دستگاه تصفیه هوا در اتاق‌هایی که سگ بیشتر وقت می‌گذرونه
• نصب فیلترهای با کیفیت روی سیستم تهویه مرکزی خانه
• دور نگه‌ داشتن سگ از فضاهای مرطوب مثل زیر زمین و حمام برای جلوگیری از رشد کپک
• محدود کردن زمان بیرون رفتن سگ در روزهایی که میزان گرده گیاهان بالاست
• پرهیز از پیاده‌ روی در ساعات اوج گرده‌ افشانی (بین ۱۰ صبح تا ۶ عصر)
• تغذیه سگ با یک رژیم غذایی کامل و متعادل برای حمایت از سیستم ایمنی
• اضافه کردن مکمل امگا۳ مثل روغن ماهی در کاهش التهاب و خشکی پوست
• مصرف پروبیوتیک‌ها جهت بهبود گوارش و تقویت سیستم ایمنی بدن سگ
• مشورت با دامپزشک در انتخاب مکمل‌ها و غذاهای ضد آلرژی مناسب
• استفاده مداوم از محصولات ضد کک جهت جلوگیری از بروز آلرژی ناشی از گزش
• در صورت مشکوک بودن به آلرژی خاص، انجام تست حساسیت با نظر دامپزشک
• نگه‌ داشتن سگ در داخل خانه در فصل‌هایی که گرده گیاهان در هوا زیاد هست